Wstęp
Chentej, Changaj, Sajany - wyniosłe górskie łańcuchy,
góry borami porosłe - ozdoba krain Północy,
Menen, Szarga i Nomin – wielkie, szerokie pustacie,
Morza barchanów piaszczystych strzegące krańców Południa.
To jest ziemia ma rodzinna,
Ma piękna Mongolia.
Orchon, Selenga i Chochuj – piękne, błękitne rzek wstęgi,
góry, przełęcze – składnice skarbów i bogactw podziemnych,
grodów ruiny, pomniki – świadkowie czasów zamierzchłych,
drogi i szlaki wiodące kiedyś, hen w kraje dalekie.
To jest ziemia ma rodzinna,
Ma piękna Mongolia.
Tu ledwo wietrzyk je muśnie, czujne się trawy kołyszą,
tu w czystym polu przedziwne miraże mamią wędrowca,
tu skały, wśród których zbójcy miewali swoje spotkania,
tu obo, wielkie jak Sumber, ołtarze duchów odwieczne.
To jest ziemia ma rodzinna,
Ma piękna Mongolia.
C. Nacagdordż, Mój kraj, przekład dr Jerzego Tulisowa, „Przegląd Orientalistyczny” Nr 1-2, 1986r.
Mongolia to kraj rozległych niekończących się stepów, wiecznie pokrytych śniegiem gór i lodowców, krystalicznie czystych jezior i rzek, dziewiczych lasów oraz surowych pustynnych krajobrazów.
To kraj wiecznie błękitnego nieba, gdzie słońce świeci prawie przez cały rok niezależnie od pory roku, to kraj nietkniętej dziewiczej przyrody oraz nieskazitelnie czystego powietrza.
Mongolia to również kraj o bardzo bogatej wielowiekowej historii, posiadający specyficzną kulturę i tradycje nomadów. Białe mongolskie jurty na tle rozległych stepów, narodowe święta i związane z nimi tradycje, praktyki buddyjskie, mongolskie tradycyjne dania oraz stroje, koczownicze życie ludności - to wszystko sprawia, że Mongolia jest niepowtarzalnym, egzotycznym krajem, tak bardzo różniącym się od współczesnej cywilizacji.
Dlatego też już od wieków budziła ona zainteresowanie podróżników, naukowców i badaczy, a obecnie coraz bardziej zaczyna interesować turystów.

Większość obcokrajowców wyobraża sobie Mongolię jako kraj gdzie dominują stepy i pustynia. Tymczasem Mongolia to prawdziwe królestwo przyrody z błękitnym niebem, słonecznymi dniami, rozległymi obszarami górskimi pokrytymi lasami, górskimi szczytami z wiecznymi śniegami, stepami zachodzącymi za horyzont, srebrzystymi wstążkami rzek przepływającymi przez zielone łąki i pagórkowate równiny, rzadko spotykanymi pustynnymi wydmami i bogatym światem zwierzęcym.
Mongolia jest krajem z wielowiekową historią i tradycją, ciekawymi obyczajami, niepowtarzalnymi zabytkami historycznymi i wielkim egzotyzmem, które odznaczają się niezwykłą siłą przyciągającą uwagę zagranicznych turystów. Mongolia ma aż w nadmiarze, to co jest dzisiaj dla ludzkości największym skarbem – nieskażone środowisko naturalne. Mongołowie słyną ze swej gościnności, życzliwości i szacunku dla gości. Tego doświadczy każdy, kto odwiedzi ten kraj. Mongolia od dawna zwracała uwagę wędrownych, podróżników i uczonych różnych krajów. Pierwszymi podróżnikami z dalekich krajów zwiedzającymi Mongolię jeszcze w XIII wieku byli: osobisty posłaniec papieża Innocentego IV, franciskanin Jan di Plano Caprini, duchowny Wilhelm Rubruk, posłaniec króla Francji Ludwik IV, i wenecjanin Marco Polo, który służył przez 17 lat na dworze chana Chubiłaja. Pierwszym Polakiem który podróżował po Mongolii razem z Plano Caprinim był duchowny Benedykt Polak z Wrocławia. Niemało wrażeń zostało przekazane przez tych znanych podróżników ustnie jak również opisane w ich utworach o Mongolii. Zainteresowania Mongolią stają się ostatnio coraz bardziej powszechne, o czym świadczy stały wzrost liczby turystów zwiedzających ten kraj. Warunki klimatyczne ograniczają niestety te możliwości tylko do ciepłej pory roku. Jednak z roku na rok Mongolia przyjmuje coraz więcej gości z różnych stron świata.
Z reguły wszystkie szlaki turystyczne zaczynają się od zaznajomienia się ze stolicą Mongolii - Ułan-Bator. Podróżując z biurem podróży mamy z góry narzucony, na ogół stały plan zwiedzania. Obejmuje on przeważnie takie miejsca jak Tereldż, Karakorum, Chubusguł i Gobi. Podróżując sami zobaczymy dużo więcej. Mongolia jest bogata w parki krajobrazowe i rezerwaty. Góry Bogdo-chan uznane jako rezerwat przyrody w 1778 roku uważa się za jeden z pierwszych rezerwatów na świecie. W końcu 1997 roku zostało wydzielonych i objętych ochroną ok. 17,4 milionów hektarów co stanowi 11,1% całego terytorium Mongolii. Większość turystów podróżujących po Mongolii zwiedza co najmniej jeden z tych rezerwatów. Malowniczą miejscowością, niewątpliwie zadziwiającą obcokrajowców jest Park Narodowy Gorchi-Tereldż, znajdujący się w odległości 80 km na wschód od stolicy. Droga do Tereldż biegnie wzdłuż egzotycznej doliny górskiego masywu Gorchi. Jadąc możemy podziwiać kamienne rzeźby, przypominające kształt żółwia, zająca, śpiącego dinozaura i inne utworzone przez samą przyrodę. Szczególne zainteresowanie turystów budzi gród a właściwie pozostałości po dawnej stolicy Mongolii Karakorum, a także były klasztor buddyjski z XVI wieku - Erdene-Dzuu leżący nad jedną z największych rzek Mongolii Orchonem słynącej z wodospadu i wspaniałych ryb.. Dla wielu turystów główną atrakcją jest możliwość zobaczenia pustyni Gobi, rozciągającej się na południowych krańcach Mongolii. Gobi zdumiewa swymi przestworami, surowym, dziewiczym pięknem, pierwotnością krajobrazu, uzależnieniem człowieka od przyrody. Kto interesuje się śladami olbrzymich jaszczurów, z zainteresowaniem odwiedzi te miejsca na pustyni Gobi, gdzie polscy naukowcy odkryli szkielety dinozaurów. Najlepiej zwiedza się Gobi jadąc na grzbiecie wielbłąda dwugarbnego.Bardzo ładnym miejscem otoczonym dziewiczą tajgą jest najbardziej na północ wysunięte jezioro Chubusguł. Ten ogromny zbiornik krystalicznie czystej wody zajmujący 2620 m kw. pow. jest otoczony różnorodnymi górskimi masywami, sosnowymi lasami i bujnymi łąkami usianymi białymi jurtami i stadami koni. Jezioro Chubusguł dopiero od niedawna udostępniane jest turystom. Mamy nadzieję, że w przyszłości stanie się jednym z najbardziej popularnych miejsc.Chociaż mongolski krajobraz jest bardzo fotogeniczny i ma dużą siłę przyciągającą, może on zmienić się gwałtownie w koszmar, jeśli zabłądzicie gdzieś w bezludnym stepie lub górach . Dla własnego bezpieczeństwa proszę brać pod uwagę następujące środki ostrożności:
1. Podróżować z przewodnikiem mongolskim. Oni pomogą wam zrozumieć ludzi, życie zwierząt i roślinności a także poprowadzą przez niebezpieczne tereny.
2. Wziąć ze sobą apteczkę pierwszej pomocy i informację o punktach medycznych, gdzie w nagłych przypadkach mogą udzielić pomocy lekarskiej.
3. Mieć swój paszport przy sobie przez cały czas podróżowania.
4. Informować kogokolwiek dokąd idziecie tak, żeby w razie gdy nie wracicie o czasie, mogli oni interweniować.
5. Nie lekceważyć ostrzeżenia właściciela koni, że jego koń jest niebezpieczny.
6. Zimą nie należy wyruszać daleko za miasto jednym samochodem.
Podczas mojej pracy w Ambasadzie Mongolii w Polsce w połowie lat 90-ych zetknąłem się z wieloma ludźmi, którzy chcieli pojechać do Mongolii, ale nie wiedzieli jak wyjechać, co ciekawego można w Mongolii zobaczyć i szukali lektur, informatorów o Mongolii. Niestety takich książek, czy przewodników o aktualnej Mongolii wydanych w języku polskim niema, oczywiście nie licząc bardzo dobrze napisanej przez pana Stefana Kojło książki pod tytułem „Mongolia” (Informator turystyczny), wydanej przeszło 20 lat temu. W związku z tym aby choć w małym stopniu pomóc ludziom interesującym się Mongolią, ośmieliliśmy się napisać tą książkę (a także i tą stronę internetową). Ten praktyczny przewodnik składający się z trzech części, pomoże państwu znaleźć odpowiedzi na wiele pytań związanych z wyjazdem do Mongolii i posłuży, mamy nadzieję, praktyczną radą i pomocą turystom wędrującym po Mongolii.
Na tej stronie przedstawimy Państwu fragmenty owego przewodnika.
Wersja książkowa zawiera następujące informacje:
W części pierwszej możemy poczytać na temat geografii, flory i fauny, gospodarki, historii państwa, powstawania Wielkiego Imperium Mongolskiego i jego twórcy, tradycji i obyczajów, które tak bardzo różnią się od polskich.Część druga, czyli główne szlaki turystyczne Mongolii, zawiera informacje o stołecznym mieście Ułan-Bator i miejscach o największych walorach turystycznych, o bazach noclegowych w tych miejscach, o połączeniach do nich i niektóre przykłady usług oferowanych przez biura podróży. W części trzeciej znaleźć można praktyczne informacje o komunikacji, noclegach, kempingach, o kuchni mongolskiej czyli gdzie, co i za ile można zjeść i wiele innych informacji, jak chociażby takie skąd i jak zadzwonić do Polski, jaki znaczek nakleić na kartkę z pozdrowieniami dla przyjaciół w kraju itp..
Jeśli szukasz przygody lub chcesz poznać egzotyczny kraj, albo po prostu zamierzasz odpocząć w przepięknym zakątku w niczym nie przypominającym miejsca, w którym mieszkasz, w myśl starego mongolskiego przysłowia, że „lepiej jeden raz zobaczyć, niż tysiąc razy usłyszeć” wybierz się w podróż do gościnnej i słonecznej Mongolii.
