Imiona

Interesujące ze względu na rodowód i znaczenia są imiona Mongołów. Wiadomo że tylko w Tajnej Historii Mongołów jest około 400 imion. Ludzie noszące te imiona jak już zostało udowodnione przez uczonych rzeczywiście żyli w tych czasach. Imiona tych ludzi były czysto mongolskiego pochodzenia i niektóre z nich miały sens. Np. Czuluu-kamien, Altan-złoty, Munch- wieczny. Od drugiej połowy XYI w. zaczęły pojawiać się imiona tybetańskiego i sanskryckiego pochodzenia, co było związane z wpływami buddyzmu. Np. Dagwa- sława, Luwsan-mądry, Sambuu-dobry. W obecnych czasach dominują imiona mongolskiego pochodzenia Tuja-promień, Ceceg-kwiat, czasami te imiona mają złożone znaczenia Np. Naranceceg- Słonezcny kwiat, Erdeneczimeg-drogocenna ozdoba, Sarandzul- księżycowy ogień, Mönchdzul- wieczny ogień, Czuchalchuu - ważny syn itp. Zwracając się do starszych wiekiem lub chcąc wyrazić szczególny szacunek dodaje się po imieniu „Guaj”- czyli szanowny.

Mongolska Jurta ( Ger)

Jurta ( Ger) jest tradycyjnym mieszkaniem koczowników, zbudowanym z drewnianej kraty pełniącej rolę szkieletu, pokrytego wojłokiem i brezentową tkaniną.

Mongolska jurta posiada prawie trzy tysiące letnią historię. Plemiona zamieszkujące mongolską ziemię z dawnych czasów prowdzili koczowniczy tryb życia, w związku z tym potrzebowali schronienia o prostej konstrukcji, które szybko dałoby się złożyć i rozebrać i które chroniłoby przed surowym klimatem. Tym wszystkim wymaganiom sprostała jurta. Dzisiejszy wygląd jurty sformował się w procesie długoletnich doskonaleń. Okrągła forma jurty pozwala racjonalnie wykorzystać całą przestrzeń, rozmieszczenie wszystkich mebli i przedmiotów w jurcie jest z góry ustalone. Wejście zawsze znajduje się od strony południowej, piec-tagan zawsze znajduje się w srodku, w południowo-zachodniej części znajduje się uprząż, siodło i skórzany worek na kumys z kijem do mieszania fermentującego napoju, a w północno-zachodniej skrzynie na ubranie, w północno-wschodniej łóżko, a we wschodniej części szafki i naczynia kuchenne. W dawnych czasach także miejsce dla gości było z góry oznaczone w zależności od płci i stanowiska. Mężczyzni sadzani byli w prawej-zachonej części a kobiety w lewej. Czym bardziej dostojny był gość tym bardziej na północ był sadzany.

Rozmiary jurty zależały od ilości w niej żyjących osób. Zazwyczaj jurta ma od 4 do 12 ścian. Drewniany szkielet i inne elementy jurty są lekkie i wygodnie w montażu i w transporcie. Waga średnej wielkości jurty wynosi około 240 kg. Składanie i rozkładanie jurty odbywa się w określonym porządku. Najpierw układa się podłogę, na podłodze ściany, ktore składają się z drewnianych kratek, poszczególne sekcje łączy się jedną z drugą i razem z drzwiami, potem całość obwiązuje się sznurem. W środku na dwóch kolumnach ustawia się toono (okrągłe okno) i łączy się z konstrukcją szkieletową drewnianą. Całość pokrywa się białym cienkim płótnem a potem wojłokiem i opasuje trzema rzędami włosianego sznurka. Jurta jest dość wytrzymała na wiatry, i nie rozwali się nawet przy trzęsřeniu ziemi. W jurcie dobrze rozwiązana jest cyrkulacja powietrza. Jeśli w murowanym domu w ciągu jednej godziny powietrze zmienia się 1-2 razy, to w jurcie 50-100 razy. Osobliwością jurty jest też to, że ona może służyć jako zegar słoneczny. Promień słoneczny wpadając do jurty przez wierzchnie okno i pełzając po kratkach ściannych daje możliwość dość dokładnie określić godzinę.

W Mongolii życie koczowników toczy się bez żadnego pośpiechu. Ich tryb życia, standard jest zupełnie różny od europejskiego. Do dziś szczególnie na wsiach zachowane są stare obyczaje i tradycje. Jak stare mongolskie przysłowie głosi, że „jeśli wypiłeś ich wody, to zastosu się do ich tradycji. Jadąc w teren rzeczą niemal nieuniknioną jest spotkanie z miejscowymi ludźmi. Więc zanim wyruszycie się na wieś zapoznajcie się z tradycjami i przestrzegajcie ich, wtedy będziecie szanowani i lepiej traktowani. Proszę pamiętać, że nie wypada:

gwizdać w jurcie lub w domu Mongołów;

-stawiać stopy w kierunku ołtarza(jest w północnej części jurty) podczas, gdy siedzicie w jurcie;

-przeskoczyć nad czyimiś wyciągniętymi nogami;

-nadepnąć na próg, kiedy wchodzicie do jurty;

-opierać się o kolumny i ściany w jurcie;

-zadeptać ogień, polać wodą lub rzucać do niego różne śmieci , ponieważ ogień jest święty.

-chodzić przed starszą od siebie osobą;

-siedzieć tyłem do ołtarza lub innych religijnych rzeczy;

-dotykać głowę lub czapkę innej osoby;

-położyć nóż ostrzem w kierunku innej osoby i podać go komuś ostrym końcem, trzymając za uchwyt;

-podać komuś, coś trzymając między dwoma palcami;

-wziąć jedzenie z talerza lewą ręką;

-machać rękawami jako znak protestu, lub wyciągać mały palec prawej ręki jako znak lekceważenia;

Należy też pamiętać o tym, że wypada, a nawet należałoby:

-wchodząc do jurty założyć czapkę na znak szacunku dla gospodarzy;

-w jurcie poruszać się zgodnie z ruchem wskazówek zegara;

-przyjmować cokolwiek od Mongołów obiema rękami lub prawą ręką, dotykając jej łokcia lub przedramienia dłonią lewej ręki;

-kiedy ktoś nas częstuje czymś do jedzenia skosztować chociaż troszeczkę;

-przyjmować rzeczy otwartymi rękami kierując dłonie do góry;

-kiedy nadepniesz komuś niechcący na nogę należy podać rękę;

Stolica - Ulaanbaatar (Ułan-Bator)

Ułan-Bator zajmuje ponad 2 tys. km kw. powierzchni i ma 670 tys ludności. Pod względem administracyjnym Ulaanbaatar dzieli się na 7 duureg ( dzielnic ): Songino-Chajrchan, Bayangol, Khan-uul, Suchebaatar, Czingeltei, Bajandzurch i Baganuur oraz na 4 choroo (satelitarne miasteczka korzystające z dużej autonomii) - Gaczuurt, Nalaicha, Ulziit, i Szuwuu fabrik.

Pod względem urbanistycznym miasto podzielone jest na 21 osiedli mieszkaniowych, zwanych mikrorejonami. W każdym z nich zaplanowane zostały ośrodki handlowo- usługowe, oświatowo -kulturalne, a także strefy odpoczynku. Ułan-Bator początkowo rozbudowywał się z zachowaniem tradycyjnego układu miasta - kołowego. Znalazło to swój wyraz również w przebiegu ulic. Centrum miasta obramowane zostało ulicą w kształcie koła, zwaną Baga Toiruu (Mały Okrąg), natomiast cała pozostała część o zwartej zabudowie - obwodnicą Ich Toiruu (Duży Okrąg). Dzisiejszy Ulaanbaatar to największy społeczno-polityczny, kulturalny, naukowy i przemysłowy ośrodek kraju.